Joomla Template by Create Website

The Inside Passage I

Hoofdcategorie: Reisverslagen

Zuidoost Alaska, van Sitka naar Wrangell

Sitka is een leuk stadje op Baranof Island aan de oostkust van de Golf van Alaska, de Amerikaanse Westkust. Aan de Amerikaanse Noordwest kust wonen van oudsher de Indianen, de Tlingit, Haida en Tsimshian. In de rest van Alaska de Eskimo’s, de Inupiat, Yupik, Aleut, Alutiiq en Athabascan. Duizenden jaren geleden vestigden de Tlingit zich hier en noemden de plaats Sheet’ka (by the sea). Zij leefden van de zee en van het land, in evenwicht met de natuur, zoals alle native stammen van Alaska.

  
Tussen de Russen...
  
Totem Square

In 1799 kwamen de Russen in verband met de lucratieve handel in het bont van zeeotters. Enkele jaren werd er flink strijd geleverd tussen de Russen en de Kiks.adi clan, maar in een bloedige strijd werden de Kiks.adi in 1804 verslagen en van hun land verdreven. Alexander Baranof was de gouverneur van Russisch Amerika. Sheet’ka werd omgedoopt in Novo Archangelsk en fungeerde als hoofdstad van Russisch Amerika. Het werd het centrum van de wereldwijde bonthandel, waarvan de Russian-American Company het alleenrecht had. Novo Archangelsk was de grootste stad aan de Westkust en werd wel het Parijs van de Pacific genoemd. Na enkele decennia liep de bonthandel terug omdat de zeeotterpopulatie bijna uitgeroeid was. Rusland verkeerde in geldnood en bood Alaska te koop aan aan de Verenigde Staten van Amerika, voor 2 dollar cent per acre. In 1867 werd Alaska overgedragen van de Russen aan de Amerikanen. De overdrachtsceremonie vond plaats op Castle Hill in Novo Archangelsk. Op deze rots was oorspronkelijk het verdedigingsfort van de Kiks.adi gebouwd. De Amerikanen doopten de plaats om tot Sitka en dit bleef 40 jaar de hoofdstad van Alaska Territory. Veel eilanden in Zuidoost Alaska dragen Russische namen (Baranof, Kupreanof, Chichagof, Woewodski, om er maar een paar te noemen). De Engelse namen zijn gegeven door George Vancouver, die vanuit Engeland Alaska en British Columbia in kaart heeft gebracht. In Kodiak en Sitka herinnert nog veel aan de Russische periode. Het is huiveringwekkend om te bedenken hoe anders de wereld er uit zou zien als de Russen dit immense gebied met toegang tot de Pacific in bezit hadden gehouden. In 1959 werd Alaska de 49ste staat van de US. De laatste jaren zijn er regelingen gemaakt waarbij overal in Alaska land wordt teruggegeven aan de oorspronkelijke bewoners. Sommige eilanden krijgen hun oorspronkelijke namen weer terug (bijvoorbeeld de Queen Charlotte eilanden die nu de Haida Gwaii heten (naar de native Haida clan)).

Het Sitka National Historical Park is gelegen op de plaats van de strijd tussen de Kiks.adi en de Russen. Vijftien totempalen van Haida en Tlingit clans staan langs de paden in het regenwoud. We zien één van de meest vooraanstaande houtbewerkers aan het werk in zijn atelier. Vanaf zijn achtste jaar is deze Tlingit al bezig met houtbewerken. Hij heeft diverse totempalen en totemversieringen voor de stad gemaakt, onder andere de totempaal ter ere van het honderdjarige bestaan van Sitka. Totempalen beelden een verhaal uit of vertellen de geschiedenis van de clan of de persoon die de paal heeft laten maken. De Baranoftotempaal op Totemsquare draagt Baranof in de top en de dubbelhoofdige adelaar beeldt Sitka’s Russische verleden uit.

    
    Totem
      
      Totem
     
   Totem
 
      
    Totem
          
       
     Totem
    Totem

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Russisch-Orthodoxe priesters verdiepten zich in de taal en de cultuur van de Tlingit. Zij hielpen om de taal op schrift te stellen door een alfabet te ontwerpen en ze openden scholen voor de Tlingit. Later kwamen de Amerikaanse priesters die de Tlingit verboden om in hun eigen taal te spreken. Het is dan ook geen wonder dat de Russisch-Orthodoxe kerk nog zo’n belangrijke rol speelt in dit deel van het huidige Amerika. Ik woon een kerkdienst bij en wordt verrast door de heldere en humoristische ‘preek’ die Father Michael houdt. Dat had ik niet verwacht na de eindeloze rituelen bestaande uit het kussen van relikwieën, heiligenportretten en de bijbel, het rondgaan met de wierookpot langs alle heiligen en het voortdurend herhaalde Lordhavemercy.

   
Sitka AK, Saint Michael's Russian Orthodox Cathedral
    

 

 

 

 

 

 

 

 

De Presbyteriaanse priester Sheldon Jackson zag het belang in van het verzamelen van historische, culturele en natuurhistorische objecten. Hij begon een verzameling aan te leggen en liet in 1897 het eerste betonnen gebouw in Alaska bouwen, zodat de collectie niet het gevaar liep om bij een brand in vlammen op te gaan. Het is het huidige Sheldon Jackson museum, propvol met de meest uiteenlopende voorwerpen. Indrukwekkend is hoe de natives alle organen van de dieren die ze doodden gebruikten. Van darmen, slokdarm, maag werd waterdichte kleding gemaakt. Ze hadden daarvoor een uitgebreid proces om de darmen te bewerken, onder andere in een urinebad. De vrouwen konden de naden zodanig dichtmaken dat ze niet lekten. De parka’s werden aan de onderkant rond het gat in de kano waar men inzat gesnoerd zodat men daaronder volkomen droog bleef. Met caribouhaar en kralen werden de kledingstukken versierd. De laarzen die ze maakten ze onder andere van bont werden ook met kralen versierd, prachtig.

Wij wonen een dansvoorstelling bij van de Naa Kahidi Dancers die traditionele liederen en dansen van de Tlingit uitvoeren.

Sheet'ka Kwaán Naa Kahidi   theater

 

Na een week opsnuiven van cultuur trekken we verder. We varen om de noordkant van Baranof Island heen. Overdag tuffen we langs de imposante bergachtige kust en ’s avonds zoeken we een mooie ankerplaats, meestal voor ons alleen. Aan de oostkant van het eiland liggen de Hot Springs en daar wil ik graag heen. Sinds maanden hebben we geen warme douche meer gehad. De douches waarvan we in de havens gebruik konden maken vonden we niet aantrekkelijk genoeg

  
Baranof Hot Springs
  
Hot Bath

De Hot Springs zelf zijn gelegen naast een oorverdovende waterval en de rotsen zijn glibberig van de algen. Voor het gemak van de gebruikers is er een badhuisje gebouwd met drie kamertjes waarin een groot bad staat wat gevuld wordt met het hete water uit de bron. De baden staan gevuld en wel uitnodigend klaar. Huib die er helemaal geen zin in had ligt er als eerste in en laat zich heerlijk warm worden. Mij is het veel te heet, ik moet er flink wat koud water bij doen voordat ik het kan verdragen. Vanuit het bad hebben we uitzicht op de waterval en de bergen.

 

  
Kelp

Bij de Hot Springs zijn steigers gebouwd waaraan je kunt aanleggen. Dat is handig om naar de wal te komen. Als we bezig zijn met de voorbereidingen om aan te leggen merken we dat Madeleine moeilijk manoeuvreerbaar is. Met heel veel moeite geraken we aan de kant. Huib laat de dinghy te water en gaat op onderzoek uit. Het water is helder zodat hij de roeren en de schroeven goed kan zien. Er blijken lange slierten kelp in de schroeven gedraaid te zijn. Vooroverhangend in de dinghy kan hij er voldoende bijkomen om dit te verwijderen. Omdat hij er toch niet helemaal gerust op is gaat hij de volgende dag het ijskoude water in om de schroeven van dichtbij te inspecteren. Gelukkig zijn ze schoon, zodat het een korte expeditie kan zijn. Daarna gaat hij met duikpak en al het warme bad weer in.

  
Humpback Whales

 

We hadden ons bij het varen voorbereid op het gevaar van drijvende boomstammen en zogenaamde dead heads. Dat zijn boomstammen die zich helemaal vol water hebben gezogen en die rechtop in het water staan. Soms steken ze boven het wateroppervlak uit. Ze zijn loodzwaar en te vergelijken met een betonnen paal. Als je er tegen aan knalt heb je grote kans op een gat in de romp. In dit deel van Zuidoost Alaska vindt echter geen bosbouw plaats, dus er drijft geen hout.

Waar we niet op hadden gerekend is dat kelp een bedreiging voor ons zou zijn. In koude streken en aan de polen ontstaan op de tijdens eb droogvallende rotsachtige kusten zogenaamde kelp forests. Kelp is de benaming voor grote bruine algen die in lengte variëren van 0.5 tot 50 meter. De Giant Kelp, Macrocystis pyrifera, komt vooral voor in koud, helder water. Met een kluit en wortelstelsel, de ‘holdfast’, hecht de plant op harde ondergrond en rots. Anders dan de echte wortels van hogere planten, nemen de wortels geen nutriënten of water op. De bladeren van kelp zitten aan het einde van de lange stengel. Een drijflichaam, pneumatocyste, zorgt ervoor dat de bladeren aan het wateroppervlak drijven en voldoende licht krijgen voor fotosynthese. Om deze tijd van het jaar laat kelp los van de ondergrond en drijft naar een nieuwe plek om zich te nestelen. We proberen wel een beetje langs kelp heen te varen, maar er ligt zoveel in het water, dat dat haast onmogelijk is. Op een gegeven moment maakt de stuurboord motor een vreemd geluid en we zien witte rook uit de uitlaat komen. Het zeewaterkoelsysteem blijkt leeg te staan, kennelijk is de toevoer verstopt geraakt. Gelukkig kunnen we het probleem verhelpen door er van boven af water in te gieten. Daarna controleren we dagelijks de wierpotten. Meestal zitten die vol groen slijm, maar af en toe halen we er toch ook een sliert uit. Bij Baranof Hot Springs zitten de schroeven helemaal volgedraaid met taaie stengels, zie boven. Van collega cruisers krijgen we de tip om bij verdenking op iets in de schroef voorzichtig een paar keer voor- en achteruit te manoeuvreren, zodat de stengels weer vrij komen. Dat blijkt inderdaad goed te werken. Als we op een ochtend het anker op willen halen blijkt er een enorme partij kelp aan de ketting te hangen. Het is nog een heel karwei om dat los te krijgen en zodanig in het water terug te gooien dat het niet onmiddellijk de schroeven in drijft. Er staat hier behoorlijke stroom overal.

  
Dall's Porpoise

We hebben bijna twee weken lang stralend zonnig weer. De natuur is overweldigend. Spiegelglad water, blauwe lucht waartegen besneeuwde toppen en gletsjers zich aftekenen. We komen enkele cruisers en vissersboten tegen, verder is het hier ongerept en verlaten. We worden er stil van. We zien aardig wat walvissen, in groepjes of alleen, en voor het eerst ook Dall’s Porpoises. Dat zijn zwart-witte dolfijnen die vrolijk om de boot heen zigzaggen. Natuurlijk ook zeehonden, zeeleeuwen, zeeotters en adelaars.

 

   
Open haard
Sitka Blacktail  Deer

 

 

 

 

 

 

 

We liggen een paar dagen in Petersburg op Mitkof Island.Dit stadje is gesticht door de Noor Peter Buschmann en naar hem vernoemd. De inwoners gaan prat op hun Noorse afkomst, er zijn veel Noorse namen en eens per jaar het Little Norway Festival met klederdracht. We maken een fietstocht naar een strandje en treffen daar een open houten blokhut aan met een heerlijk geurend houtvuur in een grote open haard. Als wij daar onze meegebrachte muffins zitten te eten stapt er een hert langs. Het trekt zich weinig van ons aan en doet zich te goed aan de blaadjes van de Fireweed, een wijdverspreide bloeiende bermplant.

Vandaar voeren de Wrangell Narrows naar Wrangell, onze volgende pleisterplaats. Deze Narrows zijn een 21 mijl lang smal vaarwater tussen Mitkof Island aan de ene kant en Kupreanof en Woewodski Island aan de andere kant. De Narrows worden vanuit het noorden en vanuit het zuiden gevuld en op 1/3 van de afstand keert de stroom om. Je kunt het vergelijken met een wantij in de Waddenzee, alleen valt het hier niet droog. De kunst is om je tocht zo uit te kienen dat je over het hele traject de stroom mee hebt. De reisgids die we hier hanteren is geschreven door het echtpaar Don en Réanne Douglas, die hier vele jaren hebben rondgevaren en het gebied voor de cruiser goed in kaart hebben gebracht. Zij beschrijven de passage als een piloting challenge die je heel goed moet voorbereiden en als je hem met succes hebt afgelegd is het very satisfying to include a passage through Wrangell Narrows among your cruising accomplishments. We bereiden het braaf voor en berekenen het tijdstip van vertrek. We hebben flinke stroom mee en we schieten goed op. Er is niet al te veel verkeer, een paar keer worden we door een groot schip ingehaald dan wel tegemoet gevaren. Er is druk overleg onderling tussen de schepen via de VHF. In drieëneenhalf uur zijn we er door. Dan kunnen we naar eer en geweten zeggen dat de passage van Harlingen naar Terschelling een heel wat grotere uitdaging is.

Slecht weer op komst

Het mooie weer is inmiddels afgelopen. De wolken hangen laag, het regent regelmatig. Het wordt al snel veel vroeger donker dan een paar weken geleden. We hopen niet dat de zomer hier nu al voorbij is!

Hits: 1326

Je moet een account aanmaken om een reactie te schrijven.