Joomla Template by Create Website

Prince William Sound, AK

Hoofdcategorie: ROOT

 

Prince William Sound, juli 2017

Naar Prince William Sound (PWS, de Sound) hebben wij lang uitgekeken. Het is één van de hoogtepunten van onze reis en waarschijnlijk ook het noordelijkste gebied waar we zullen komen, boven in de noordwest hoek van de Golf van Alaska. 

Culross Passage, Chugach Mountains

De twee eilanden Montague en Hinchinbrook vormen als het ware een breakwater die de Sound beschut tegen de open Pacific. Daardoor ontstaat een gebied met in het algemeen rustig vaarwater zonder sterk getij zoals elders in Alaska. Cruiser's paradise, zoals de Amerikanen dit noemen. En dat is het. Met zijn talloze fjorden, baaien, inhammen, eilanden is er een kustlijn die drie jaar zou kosten als je die helemaal langs zou willen varen. Het landschap is bergachtig en omdat de kustlijn zo grillig is, wisselt het uitzicht voortdurend. De Sound wordt aan de noordzijde begrensd door de imposante Chugach Mountains, met toppen van meer dan 3000 meter. Daar bevinden zich honderden kleine en grotere gletsjers.

 

Gletsjers worden gedefinieerd als rivieren van glaciaal ijs (ijs met minder dan 10% lucht erin) en zijn dynamisch, ze stromen. Het uiteinde van de gletsjer, de toe (teen), verplaatst zich voortdurend. De meeste gletsjers trekken zich de laatste decennia terug, maar sommige groeien. 's Winters groeit de gletsjer door nieuwe sneeuwval, 's zomers smelt hij af.

Tidal water glacier

Op de meeste plaatsen is dit proces niet in evenwicht, zodat de gletsjer kleiner wordt. Een gletsjer die in de zee uitmondt heet een tidal water glacier. Voortdurend breken er onder luid geknal stukken ijs af en bij een tidal water glacier drijft veel ijs in het water. Dat is gunstig voor de harbor seals (zeehonden) die daarop nestelen en jongen krijgen. Als de gletsjer zich op het land terugtrekt verandert hun habitat zodanig, dat de zeehonden weg trekken. De kale rots die achterblijft wordt geleidelijk, in de loop van tientallen jaren, begroeid. Eerst met mos en gras, vervolgens met loofbomen, wilgen en berken, en na meer dan honderd jaar met naaldbomen, vooral Sitka Spruce. Als het regent en bewolkt is, gaat er van deze dichte donkere bebossing wat mij betreft een zekere beklemming uit. Ik houd meer van open, lichtgroen bos wat beweegt en niet zo stijf de lucht in gaat als een spar. Al deze stadia van begroeiing zie je langs komen. De meeste eilanden zijn onbewoond en bestaan uit ongerepte wildernis. De mens heeft hier (nog) niets aan verpest. Er is geen bebouwing, geen ontginning, geen boomkap. Er is geen horizonvervuiling zoals wij die kennen van flats, schoorstenen, elektriciteitsmasten, windmolens, reclameborden, noem maar op. En er is geen lawaai. Wat je hoort is het geluid van de natuur zelf, de vogels, de watervallen, de gletsjers, de regen, de wind. En af en toe een andere boot, meestal een visser. Als je voor anker ligt kun je een speld horen vallen. Een verademing voor je gehoor, als je dat tenminste zo kunt zeggen. 

Black Bear

In dit paradijs hebben wij een maand lang mogen rondscharrelen. En eerlijk is eerlijk, er is altijd een keerzijde en voor de zeiler is dat het ontbreken van wind in de Sound. We hebben zo'n 400 mijl afgelegd en dat veelal op de motor. Hoe heerlijk zou het zijn als je je in de stralende zon, stilletjes glijdend tussen al dit moois zou kunnen voortbewegen. Hier hebben we de tweede keerzijde al direct te pakken: het weer. Het weer in Alaska is dat van extremen. Als de zon schijnt weet je niet wat je ziet, met een stralend strakblauwe lucht waartegen de besneeuwde toppen zich aftekenen. Wij kennen dit alleen van de wintersport in de Alpen en het is vervreemdend om nu in dergelijk landschap te varen in plaats van te skiën. Als het regent kan dat wel enkele dagen aanhouden. Dan is het zicht slecht door zeer laaghangende bewolking en is al het moois onzichtbaar.

Harbor Seals

 

Op 22 juni komen we de Sound binnen in het westen, vanuit Seward. De eerste dagen hebben we prachtig weer. We boffen enorm, want we zien veel walvissen, sommige van heel dicht bij, en op de eerste ankerplaats ook een zwarte beer. Die wandelt doodgemoedereerd over het strand. Op de tweede ankerplaats worden we 's ochtends wakker naast een kolonie zeehonden. Die liggen op de rotsen midden in de baai, die onder water stonden toen wij bij hoogwater aankwamen, maar die nu drooggevallen zijn. Wat een leuke beesten. Ze kijken ons allemaal heel nieuwsgierig aan, maar bij de minste beweging schieten ze het water in. Opa ligt pontificaal vóór de rotsen in het water om over zijn familie te waken.

 
Iceberg Bit

Als we naar onze eerste gletsjer op weg zijn duurt het even voordat we ons realiseren wat we zien drijven: een ijsberg(je). IJsbergen, glaciaal ijs, worden onderverdeeld in brash (schotsen), growlers (meer dan 2 meter in doorsnee, minder dan 1 meter boven zeeoppervlak), berg bits (1-3 meter boven zeeoppervlak, ter grootte van een hut) en icebergs (meer dan 3 meter boven zee). Het in de Sound drijvende ijs bestaat voornamelijk uit brash en growlers. Er breken wel grotere stukken ijs van de gletsjer af, maar deze worden meestal tegengehouden op de morene. Elke gletsjer heeft een morene, dat is de drempel die hij voor zich uit schuift en waarop zand en stenen worden afgezet. Grote ijsbergen komen niet over deze drempel heen en worden in kleinere stukken gebroken. Het grootste deel van de ijsberg bevindt zich per definitie onder water. Als de ijsberg veel rots bevat is hij vanzelfsprekend zwaarder en kan zo laag in het water liggen dat hij nauwelijks zichtbaar is. In Icy Bay varen we voor het eerst tussen het ijs door. Als je de baai van een gletsjer binnenkomt wordt het plotseling een stuk kouder en meestal staat er wind vanaf de gletsjer. Wij profiteren daarvan om op de genua de baai uit te zeilen. De volgende dagen wordt het bewolkt en het gaat regenen. Als we twee dagen later weer langs Icy Bay varen is die helemaal aan het oog onttrokken. We liggen een paar dagen in de regen in een prachtige beschutte baai, Jackpot Bay.

Daar wordt gevist op garnalen en de vissers die daar komen, veelal sportvissers, bieden ons spontaan zakkenvol aan. Heerlijke grote sappige garnalen, vers gevangen. Ze vinden het vanzelfsprekend om de rijkdom van de zee te delen. Om een idee te geven: er zwemmen ongeveer 1000 walvissen in de Sound rond en die eten elk een ton voedsel per dag. Dat bestaat voornamelijk uit plankton en kleine visjes. De grotere vissen laten ze ongemoeid, die zijn voor de zeehonden, zeeleeuwen en beren. En voor de mens. Het grootste zoogdier ter wereld voedt zich dus met de kleinste waterdiertjes.

 

 

Barry Arm
 
Cascade, Barry en Coxe Glaciers
Na de regenweek hebben we een paar dagen stralend weer en we boffen weer dat we dan net bij de mooiste gletsjers van de Sound zijn. We dobberen een dag rond vlak bij de gletsjers, tussen het ijs en de zeeotters en ankeren aan het eind van de dag in Serpentine Cove, aan de voet van de teruggetrokken Serpentine Glacier. Boven de morene staat maar 3 meter water, maar dat is genoeg voor ons om naar binnen te schuifelen. Een roerloze avond met bladstil water om ons heen, omzoomd door besneeuwde toppen. Op het strand zien we de schuwe berggeiten lopen. Geknal van afbrekend ijs en geklater van de talloze grotere en kleinere watervallen.
Overal waar je kijkt gutst het water van de bergen af. Na de gletsjers komen we in het centrale deel van de Sound aan. Het landschap is hier anders, de bergen zijn lager en groener, er is meer begroeiing. We komen in het gebied van de zalmriviertjes. Er wordt dus ook heel veel gevist. De vissersboten zijn hier kleiner dan die we in Kodiak zagen. Die waren vooral bedoeld voor de grimmige Bering Zee. Er wordt met netten gevist, op twee verschillende manieren. Ten eerste zijn er de gill netters. Er wordt vanaf de boot een lang net naar de wal uitgezet waarin de vissen zich met de kieuwen klem zwemmen. Gills zijn kieuwen, vandaar de naam. Het net wordt binnenboord getakeld en de vissen worden er met de hand stuk voor stuk uitgehaald. Ten tweede heb je de seine netters. Een groot net wordt met een skiff, dat is de bijboot, vanaf de vissersboot uitgevaren. De vissersboot vaart het net in een cirkel rond, het wordt vanonder dichtgetrokken zodat de vis er niet meer uit kan en vervolgens aan boord getakeld. De vis wordt in het ruim gekieperd. Elke visser heeft een tender waarmee hij een overeenkomst heeft. Tenders zijn grote boten die de vis van de vissers overnemen en naar de wal brengen, zodat de vissers op zee kunnen blijven. We moeten goed uitkijken waar we varen, want de netten die uitstaan zijn niet altijd goed zichtbaar.
Seine netting
Een net in de schroef is een ramp in dit koude water. In de tropen duikt Huib er zo in als we iets in de schroef hebben gekregen, maar hier kan dat niet zomaar. We hebben de marifoon aan staan en ik vermoed dat de vissers ons zelf ook scherp in de gaten houden en alarm slaan als wij hun kostbare nering kapot dreigen te varen. Voor het eerst zien we hier jumping fish. De zalmen springen letterlijk een gat in de lucht, soms vier, vijf keer achter elkaar. Een heel vrolijk gezicht, het ziet er naar uit dat ze er zelf ook veel lol in hebben. 
 
Drijfijs van de Columbia Glacier

We gaan richting Valdez. Daar is de beroemde Columbia Glacier, de laatste grote Amerikaanse tidal water glacier waarvan het terugtrekken uitgebreid is bestudeerd door glaciologen. In 1977 was die gletsjer 41.2 mijl lang en het ijs stroomde 1.3 mijl per jaar. In 1999 was de gletsjer nog maar 33.5 mijl lang en het ijs stroomde 5.5 mijl per jaar, dat wil zeggen, meer dan 25 meter per dag. In de tachtiger jaren van de vorige eeuw begon Columbia Glacier zich terug te trekken van zijn morene. Als dat gebeurt kalft de gletsjer snel af, want er is dan een veel groter oppervlak van zijn uiteinde aan het smeltende effect van het zeewater blootgesteld. Door het terugtrekken is de laatste jaren een 10 mijl diepe baai ontstaan die vol ligt met ijs. Afhankelijk van wind en getij drijft dit ijs ver de baai uit.
In maart 1989 krijgt de kapitein van de Exxon Valdez toestemming om koers te wijzigen, omdat er ijs in de scheepvaartroute van Valdez Arm drijft. Hij geeft zijn derde stuurman opdracht om een nieuwe koers in te zetten en trekt zich vervolgens in zijn vertrekken terug (verhaal gaat dat hij dronken is). Om onduidelijke redenen wordt de koers niet bijgesteld naar de oorspronkelijke, zodat de tanker op het Bligh Reef aan de grond loopt. 11 Miljoen gallon (40 miljoen liter) van de 53 miljoen gallon ruwe olie stroomt de zee in. Het is in de drie dagen daarna rustig weer, maar de schoonmaakactie komt slechts langzaam op gang. Boze tongen beweren dat gewacht wordt tot het schip van de familie van president Bush ter plekke is om de eerste cleaning uit te voeren. Daarna komt er een storm opzetten met orkaankracht, met als gevolg dat de olie naar het zuidwesten wordt geblazen en tenminste 1400 mijl kust verontreinigd raakt. De woede van de lokale bevolking is groot.

 
Valdez, AK

Wij moeten ook om een groot ijsveld heen varen, richting Valdez. We komen daar aan in de stromende regen in een mudvolle small boat harbor. Zo noemen ze hier de marina's waar kleinere vissersschepen en plezierboten door elkaar liggen. We liggen drie rijen dik. Maar er heerst een gezellige sfeer en de havenmeester is uiterst vriendelijk. Wij besteden vijf dagen aan inslaan van diesel, water, gas, boodschappen, doen van de was, olie verversen en filters vervangen. Valdez toont typische aspecten van rural America. De uitstallingen rond sommige bars en winkels liegen er niet om.

 

 
God bless...

Daarna gaan we op pad voor het laatste stuk van de Sound, richting Cordova, het derde stadje in de Sound, na Whittier en Valdez. Het weer zit niet meer mee. Het is weliswaar droog, maar zwaar bewolkt. Ik geniet nog steeds van de stilte en de mystiek van het in flarden wit gehulde landschap, maar Huib begint steeds meer genoeg te krijgen van het gemotor en het sombere weer. We besluiten om nog twee ankerplekken aan te doen, waarvan de gids beschrijft dat de kans groot is dat je er beren ziet. Die hebben we namelijk nog niet veel gezien. Overal waar zalmriviertjes uitmonden kun je vissende beren verwachten. We gaan naar Fish Bay, een veelbelovende naam. De baai is vrij ondiep, zodat we tamelijk ver van de kant liggen. De kopse kant valt helemaal droog bij eb. Als het schemerig wordt zitten we klaar met de verrekijker. En inderdaad, na lang wachten zien we twee beren rondrennen en splashen aan de oever. Die zijn aan het vissen! Even later zien we er nog een paar rondscharrelen. We besluiten om een dag te blijven en de volgende dag met de dinghy dichter naar de kant te gaan. Zo gezegd zo gedaan. Aan het begin van de middag is het weer laagwater, dus om een uur of twaalf stappen we in de dinghy en tuffen naar de kant. De bodem is modder met eelgrass. We varen tussen duizenden zalmen rond, die het water wat rood verkleuren en die rondom ons splashen en jumpen. We hadden al gehoord dat je bij zalmriviertjes over de zalmen kunt lopen en dat is dus echt zo. We zetten de motor uit en laten ons drijven. We wachten tot de beren hier de zalmen uit het water komen grijpen. Helaas, dat gebeurt niet, waarschijnlijk geen etenstijd. Het water is verder gezakt en wij liggen vast in de modder. Geen zin om zes uur te wachten stappen we uit en duwen de dinghy naar dieper water. Onze XTRA Tufs (Alaskaanse visserslaarzen) zuigen zich in de modder vast. Ik heb mijn laarzen heel fancy omgeslagen, zoals de dames hier dat plegen te doen, en die lopen dus direct vol. Huib heeft met zijn lange benen en dito laarzen, waar hij bovendien de pijpen van zijn spijkerbroek in heeft gestopt, nergens last van. Na drie dagen zijn mijn laarzen nog steeds niet helemaal droog. Pas 's avonds heel laat zien we één beer, te weinig om weer een dinghy toer te maken. De dag erna ankeren we bijna in de monding van een zalmriviertje waar we hele golven vis zien langskomen, maar geen beren. We houden het voor gezien en gaan naar Cordova. 

Cordova is alleen via het water of de lucht bereikbaar, er leidt geen weg naar toe. In de twintiger jaren van de vorige eeuw was het een booming town omdat er koper werd gevonden in de omgeving. Er kwam een spoorbaan en de haven werd belangrijk. Nadat de spoorweg en de mijnen sloten in 1938 werd Cordova helemaal afhankelijk van de visserij. Op Goede Vrijdag in 1964 is Alaska getroffen door een zware aardbeving, gevolgd door een tsunami. Het land rond Cordova werd hierbij twee meter opgetild en het stadje werd verwoest, inclusief de haven. In 1989 maakte de olieramp met de Exxon Valdez een einde aan de haringvisserij. Omdat haring vroeg in het seizoen wordt gevangen en dus zorgt voor inkomsten in het voorjaar, had dit opnieuw grote consequenties voor de vissersgemeenschap. De geschiedenis van Cordova is nauw verweven met de natuur waaraan zij haar bestaan te danken heeft. Onder cruisers staat het bekend als een prettige plek om te overwinteren. Maar dan moet je wel een flinke sneeuwschop aan boord hebben. In Cordova wachten we op gunstig weer om de Golf van Alaska over te steken naar Sitka, in Zuidoost Alaska.

Hits: 577

Je moet een account aanmaken om een reactie te schrijven.