Joomla Template by Create Website

Chiapas, Mexico

Hoofdcategorie: ROOT Categorie: Reisverslagen Geschreven: zondag 20 januari 2019

Chiapas, Mexico

Op 2 januari 2019 komen we aan in Marina Chiapas, de laatste marina aan de Pacific kust van Mexico, 15 kilometer van de grens met Guatemala.

Marina Chiapas

In Mexico worden de provincies ‘staten’ genoemd, net als in de USA. De staat Chiapas is qua natuur en grondstoffen één van de rijkste van Mexico. Er zijn onnoemelijk veel rivieren, het land is dus erg groen en de grond vruchtbaar. Onder andere mango’s, bananen, ananas, koffie en cacao worden geëxporteerd. Chiapas levert een groot aandeel in de hydro-energie van Mexico, door grote stuwdammen. We hebben inmiddels bijna de hele Mexicaanse Pacific kust gezien en gaan nu het binnenland een beetje verkennen. Via onze Panama Posse hebben we contact gelegd met een lokale gids, Luis Sanchez. De eerste tour die we met hem maken is in de buurt, dat wil zeggen binnen een straal van 50 kilometer. We gaan naar een oud Maya stadje, Tuxtla Chico (letterlijk klein konijn), waar chocola geproduceerd wordt. Dat gebeurt op kleine schaal, door de mensen thuis.

 
Bonen roosteren
Cacao boom met vrucht

We gaan naar het huis van Doña Josephina die het proces van vrucht tot cacaopoeder uit de doeken doet. Alles wordt met de hand gedaan, het plukken van de vrucht, het uitpellen van de bonen, het drogen, roosteren en malen. Dat laatste gebeurt in een metate, een soort platte vijzel. Het vergt een specifieke beweging met de polsen en kost vrij veel kracht.

 
De laatste hand...
Bonen malen

Luis had ons van tevoren geïnstrueerd dat we niet moesten ontbijten en het blijkt dat een typisch Mexicaans ontbijt bij de tour is inbegrepen, inclusief een stoomcursus tortilla’s maken. De tortilla hoort van mais gemaakt te worden; tarwe is voor de Gringo’s. Razendsnel wordt de deeglap rondgedraaid om hem mooi egaal dun te krijgen.

 

 

Verse Tortilla's...

De Mexicaanse vrouwen maken dagelijks verse tortilla’s die bij alle maaltijden geserveerd worden. Ik had al gezien dat in de supermarkten op de broodafdeling onafgebroken tortilla’s worden geproduceerd die in pakken van 20 worden verkocht. Die zijn dus dagelijks vers, niet verpakt zoals wij dat kennen. Thuis af te bakken. De Mexicanen eten echt geen tortilla’s van gister. Als ik een keer in een dorpje brood wil kopen lukt het me niet om het brood van gister mee te krijgen. Het is te oud en te droog volgens de vrouw en ik kan het niet van haar kopen. De chocoladedrank wordt met water gemaakt, niet met melk zoals wij gewend zijn.

Na de chocolade demonstratie rijden we naar de Maya ruïnes van Izapa. De Maya’s zijn in Chiapas het land binnen gekomen en hebben naar het noorden trekkend overal nederzettingen gesticht, tot in Cancun. Ook in Guatemala , Honduras en Belize woonden veel Maya’s. Er worden nog steeds nieuwe opgravingen gedaan, waarbij het probleem is, dat veel ervan op particuliere grond gelegen zijn. De huidige bewoners willen hun land meestal niet verlaten en het rijk wil er geen geld aan besteden. De Maya’s kozen de locaties van hun heilige plaatsen heel zorgvuldig, rekening houdend met de lokale geografie en de ligging op de zon. Ze kenden vele goden, onder andere vulkanen. In Izapa zien we onze eerste Maya piramides. Deze liggen georiënteerd op de vulkaan die in de verte zichtbaar is. Omdat we in de hitte onze aandacht niet 100% bij de uitleg van Luis kunnen houden, verzorgt hij op ons verzoek een naslagwerk over de Maya cultuur. Kunnen we op een koeler moment nog eens iets nalezen. Een paar dagen later gaan we voor vijf dagen met Luis op pad.

Maya...
Maya...

De eerste bestemming is Palenque, de grootste Maya opgravingssite in Chiapas. De rechtstreekse weg vanuit onze marina daarheen leidt dwars door de bergen, 400 kilometer. Langs die weg liggen talloze dorpjes en om te snel rijden tegen te gaan ligt die weg vol met drempels.

Het kost langs deze route 17 uur om in Palenque te komen. Wij maken een grote omweg (700 km) en doen er ‘maar’ tien uur over. We rijden grotendeels over snelweg, maar ook een deel door de bergen. Wij worden daar al helemaal gek van de drempels, terwijl het maar een uurtje rijden is. Als iemand langs de kant van de weg een stalletje heeft opgezet om iets te verkopen, legt hij tegelijkertijd ook even een drempel aan. Dat kan een berg zand zijn, of een boomstam, of wat dan ook. Het zorgt er voor dat je afremt en een potentiële klant wordt. De landerijen liggen er verzorgd bij en we zien veel goed doorvoede koeien grazen. De mensen kunnen er hier goed van leven.

 
Kop...

De Maya ruïnes in Palenque zijn indrukwekkend. Enorme piramides met daarin vele kamers en graven. Voorheen waren enkele piramides toegankelijk voor publiek, nu niet meer. Het museum toont enkele opmerkelijk goed bewaard gebleven beelden en maskers. Alle gebouwen werden rijkelijk geornamenteerd met hieroglyfen. Uit de afbeeldingen is men veel te weten gekomen over de samenleving en de kennis van de Maya’s. Tempels, paleizen, citadels en arena’s voor het balspel werden in het midden van de steden gebouwd, terwijl de huizen van het gewone volk er buiten stonden. Het balspel, pok ta pok, was een belangrijk ritueel voor de Maya’s. De bal stond symbool voor de beweging van de sterren aan de hemel en de strijdende teams voor de strijd tussen Dag en Nacht of tussen de goden van de Hemel en de Onderwereld. Aan het eind van het spel vond vaak een onthoofding plaats om de vruchtbaarheid van de aarde te verzekeren. Volgens sommige overleveringen werd de aanvoerder van het winnende team geofferd, volgens anderen de verliezers, weer anderen zeggen dat er krijgsgevangenen werden gedood.

Maya...

De Maya’s waren bekend met het cijfer nul en waren goed in astronomie. Ze legden vast dat de jaarlijkse cyclus van de zon 365 dagen duurde en ook de bewegingen van de maan werden met slechts een kleine fout marge bepaald. Ze hadden vele goden, die gezien werden in natuurkrachten, de hemellichamen, de regen en de dood. De goden werden gesymboliseerd door dieren: de regen door de slang, de zon door de jaguar en de dood door een uil of een vleermuis. De Maya’s meenden dat het Universum uit drie onderdelen bestond, namelijk Hemel, Aarde en Onderwereld. Ze geloofden dat de goden de wereld verschillende malen hadden gecreëerd en vernietigd, waarbij de mens iedere keer een stapje hoger kwam in de evolutie. De Maya cultuur duurde van 325 tot 925 AD; de periode van grootste bloei was van 625 tot 800 AD.

 
Waterval...

Na deze culturele onderdompeling is het tijd voor natuurschoon. We bezoeken twee watervallen. Bij Misol-Há stort het water van grote hoogte naar beneden. De watervallen van Aqua Azul zijn imposant door de enorme breedte. Overal komt water langs gedenderd, je kunt er heel dicht bij komen. Jammer genoeg regent het de dag van ons bezoek pijpenstelen, waardoor het water een bruine kleur heeft en niet het diepe blauw waaraan het zijn naam ontleent.

 

Waterval...

Van Palenque rijden we door de Sierra Madre, het gebergte wat van west naar oost door Mexico loopt, naar San Cristóbal de las Casas, een stad gebouwd in Spaanse stijl. Op 2120 meter in de bergen is het daar koud! We hebben maar amper genoeg warme kleren bij ons. Luis sleept ons onmiddellijk naar twee musea, het Chocolade Museum en het Jade Museum. We proeven de diverse sterktes van chocola en bewonderen een in chocolade geklede pop. Wij kennen eigenlijk alleen de chocola die in verschillende percentages gemengd is met suiker.

 

In de open lucht muziektent op het centrale plein van San Cristóbal treedt ’s avonds een Marimbaband op. Marimba, een soort xylofoon die door twee man bespeeld wordt, is origineel van deze streek. Als Huib ondanks de warme chocolademelk (wij hebben expliciet melk besteld) helemaal vernikkeld is stappen we op. Met een Tequila warmen we weer op.

Kerk...
 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

In de omgeving van San Cristóbal bezoeken we twee ‘inheemse’ Maya stadjes. In San Juan Chamula bezichtigen we de grote kerk, die zowel baptist als katholiek is. De Maya’s voeren hier hun rituelen uit, begeleid door een sjamaan. De kerk heeft geen banken (meer), er zijn dennennaalden gestrooid op de plavuizen vloer en daar zitten de mensen in kleine groepjes op. Elk groepje brengt zijn eigen sjamaan mee, die voorgaat in gebed. Zieken worden ter genezing meegebracht. Eén familie heeft ook een kip meegebracht, wat betekent dat er een ernstig zieke in hun midden is. Aan het eind van het ritueel wordt de kip gedood, nadat hij de ziekte heeft overgenomen. Door de kip te doden kan de ziekte niet verspreid worden. Het is indrukwekkend om de trance van de sjamanen te zien en het geloof van de Maya’s. Uiteraard mogen we binnen geen foto’s maken. We vinden het al bijzonder dat we zo mogen rondkijken.

Doe het zelf...

In Zinacantan bezoeken we het huis van Agostina Hernandez. Zij weeft (tafel)kleden met de hand, dus niet machinaal, met een soort loom. De lengtedraden worden ergens aan de muur bevestigd en eindigen in een leren band die zij om haar rug doet. Zo kan ze de benodigde (veel!) kracht zetten om het werk mooi recht te houden en de draden goed te laten aansluiten. Natuurlijk moet ik het ook proberen, maar het lukt van geen kanten, omdat ik niet helemaal begrijp hoe de schering en de inslag werken en omdat ik bij lange na niet voldoende kracht heb. Daarna moeten wij ons laten aankleden in bruidskleding en op de foto. Vooruit maar. De geborduurde jacks die Agostina en haar dochters maken zijn prachtig. Ik besluit tot de aankoop van een bloesje.

 
Nieuwe bloes!
Nieuwe Jurk?

 

 

 

 

 

Voor ’s middags heeft Luis het bezoek aan een park in de omgeving gepland, waar we een grot in kunnen en een ritje op een paard in een manege kunnen maken. Geen van beide onderdelen heeft onze grote belangstelling, maar alla, we gaan de grot in. Bij het paard trekken we een streep, dat gaat ons echt te ver. We eindigen het dagprogramma met een bezoek aan het Amber Museum. Tot onze verrassing heeft dit museum duidelijk leesbare uitleg, zodat we te weten komen dat amber een hars is, áfkomstig van een boom, die 25 miljoen jaar geleden in deze streek bestond. De hars is tot fossiel geworden en kan insluitsels bevatten zoals (stukjes van) insecten, mossen, schimmels, takjes en dergelijke. Amber kan vele kleurschakeringen hebben, vooral in de geel-oranje range. Ik scoor een paar mooie oorbellen.

 
Canyon...
Canyon...
Krokodil

Op de laatste dag van onze tour maken we een tocht per boot over de grote rivier Grijalva, naar de Canyon de Sumidero. Kilometer hoge rotsen rijzen vlak naast ons op. Aan het eind is een enorme stuwdam aangelegd, die een groot deel van de hydro-energie van Mexico verzorgt. Langs de oever van de rivier zien we een krokodil liggen zonnen. Omdat krokodillen koudbloedig zijn hebben ze af en toe een zonnebad nodig om hun energiehuishouding op peil te brengen (net als Madeleine). Om geen energie te verspillen blijven ze doodstil liggen. Maar vergis je niet, ze zijn klaarwakker.

 

 

            
Spider monkey...

In de bomen zien we spider monkeys hangen. Hun naam danken ze aan hun zeer lange armen, benen en staart, en de manier waarop ze die naar alle kanten uitsteken als ze in de bomen lopen. In Palenque hoorden we howler monkeys, brulapen, maar deze apen kijken ons alleen maar nieuwsgierig aan. Madeleine ligt geduldig op ons te wachten na onze uitstap. We gaan aan de slag met de ruim 1000 foto’s die we gemaakt hebben, teneinde alles weer ordentelijk vast te leggen.

Panga
 
 
Aalscholver
Great Egret...

Een paar dagen later maken we een tocht in de vroege ochtend per panga, zoals de kleine bootjes hier heten, door de mangroves. De panga wordt ouderwets met een boom voort bewogen, zoals wij dat vroeger ook deden met onze eerste zeilboot die geen buitenboord motor had. Het geeft de stilte die nodig is om vogels te spotten.

 
...
...

Huib heeft zijn grote zoomlens meegenomen, ik de verrekijker. Hij maakt de foto’s, ik ben al blij als ik de vogel in beeld krijg voordat hij is weggevlogen. We zien diverse soorten reigers, twee ijsvogels, een strandloper en de gebruikelijke aalscholvers, pelikanen en aasgieren. De stilte en de rust van het door het water glijden zijn heerlijk.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Louis heeft ons overgehaald om ’s middags een iguana farm te bezoeken. Wij sputteren tegen dat we al iguana’s hebben gezien in Curaçao, maar hij verzekert ons dat dit van een andere orde is. En dat blijkt ook zo te zijn. Iguana’s zijn beschermde dieren, omdat ze door consumptie met uitsterven bedreigd waren.

Iguana

Binnen de beschutting van de farm lopen ze vrij rond. Het zijn er gigantisch veel. Je ziet ze pas als ze bewegen. De meeste volwassen iguana’s hier zijn geel-oranje van kleur, die in Curaçao waren groenachtig. Ze klimmen in de bomen en soms vallen ze daar per ongeluk uit. Met die wetenschap loop ik daar niet erg relaxed rond en zoek vooral de open plekken op.

Baby Iguana's

 

 

 

De baby iguana’s hebben een apart verblijf. Dat zijn er vele duizenden, die rondkrioelen. We moeten er voorzichtig langs schuifelen om ze niet te vertrappen. Als het etenstijd is denk je dat het gras beweegt, dan rennen ze naar de voederplaats met papaya. De baby’s zijn (knal)groen van kleur. Er huizen ook nog enkele andere diersoorten op de farm, waarvan de tepezcuintle voor ons geheel nieuw is. We sluiten de dag af met een bezoek aan een krokodillenopvangcentrum. We laten ons het verschil uitleggen tussen krokodil (boven- en ondertanden zichtbaar bij gesloten kaak), alligator (alleen boventanden zichtbaar bij gesloten kaak, kortere en bredere kop) en kaaiman (nog kortere en bredere kop). Geen van alle ziet er aantrekkelijk uit. De bijtkracht van een zoutwater krokodil is enorm, 1500 kilo per inch (2.5 cm), de druk van de kaken 150.000 kilo per vierkante inch. Wegwezen dus. De verzorgster denkt ons een plezier te doen met het vasthouden van een baby krokodil. Voor de zekerheid heeft hij een touwtje om zijn kaken en Huib is natuurlijk van de partij. Mij niet gezien. Ook van het aaien van de schildpadden zie ik af. Ik bewaar liever wat afstand.

San Cristobal, colored houses

We zijn onder de indruk van Mexico, een land waar we nooit geweest waren. We hadden het beeld van droge woestenij en cactussen. Deze streken zijn er inderdaad, zoals we gezien hebben in Baja California waar we het land binnenkwamen. Maar Mexico heeft daarnaast hooggebergte waar sneeuw kan vallen, regenwoud, jungle en vooral Chiapas is heel vruchtbaar. De havenmeester in Barra de Navidad heette ons al welkom in het mooiste land van de wereld en nu moeten we hem in elk geval nageven dat Mexico hoog scoort met zijn grote diversiteit. Daar komt nog bij dat de mensen zeer vriendelijk zijn. een onvergetelijke ervaring. Op naar El Salvador!

Je moet een account aanmaken om een reactie te schrijven.